Ook leerlingen met een Autisme Spectrum Stoornis kunnen extra begeleiding nodig hebben binnen het onderwijs. Kinderen met ASS hebben net als alle leerlingen hun zwakke, maar ook hun sterke kanten. Ze hebben wel een andere benadering nodig om hen te begrijpen en te begeleiden.
Het Spectrum van Autisme Stoornissen (ASS) omvat meerdere stoornissen. Binnen het reguliere onderwijs zien we vooral PDD-NOS en het syndroom van Asperger. Daarnaast, maar in mindere mate, zien we ook McDD en de autistische stoornis.
Ondanks verschillen die er tussen de diverse stoornissen bestaan, hebben alle leerlingen met ASS baat bij duidelijkheid en een overzichtelijke leeromgeving.
Deze stoornissen hebben te maken met de informatieverwerking in de hersenen. Het is alsof de ‘computer’ van dit kind op een andere manier is geprogrammeerd. Soms merk je, dat iets niet goed wordt begrepen, zelfs als het om dingen gaat die voor ons heel gewoon en vanzelfsprekend zijn.
Een kind met ASS neemt op een andere manier waar. Informatie via de zintuigen komt vaak als losse puzzelstukjes in de hersenen binnen, zonder de samenhang en de juiste betekenis daarvan goed te begrijpen. Hierdoor kunnen zij snel het overzicht verliezen en ook in paniek raken. Onverwachtse gebeurtenissen zijn daarom vaak lastig voor hen, omdat zij minder flexibel zijn in denken en doen. Het plannen van taken is vaak moeilijker, maar met een beetje hulp kan deze leerling ook leren zelfstandig werkopdrachten te maken.
Om leerlingen met ASS goed te helpen, kun je proberen om hun gedrag te leren begrijpen.
Een kind met ASS doet meestal iets niet uit onwil fout, maar reageert vanuit onmacht.
Wij kunnen helpen door de wereld voor hen voorspelbaar en duidelijk te maken, denk hierbij aan:
- noem eerst de naam en ga dan pas tegen het kind praten.
- spreek op een rustige toon tegen het kind.
- zeg vooraf wat er gaat gebeuren, zodat het kind niet in onverwachtse situaties komt.
- zeg welk gedrag je wilt zien bij het kind (ik wil graag, dat jij …).
- leg spelregels duidelijk uit.
- laat bij ruzie het kind eerst tot rust komen en bespreek daarna de situatie. Bij iets oudere kinderen helpt het om op te laten opschrijven wat er is gebeurd.
- zeg wat je gaat doen en doe ook echt wat je hebt gezegd; wees zelf dus heel voorspelbaar!
Wilt u meer weten over Autisme Spectrum Stoornissen:
- Landelijk Netwerk Autisme, achtergrondinformatie over o.a. de autistische stoornis, PDD-NOS en Asperger. www.landelijknetwerkautisme.nl
- Landelijke Oudervereniging Balans, met informatie over ontwikkelingsstoornissen bij leren en/of
gedrag, waaronder ADHD, dyslexie, Asperger en PDD-NOS. www.balansdigitaal.nl
- Nederlandse Vereniging voor Autisme, bedoeld voor mensen met autisme, hun ouders en partners. www.autisme.nl
Even voorstellen:
Mijn naam is Ien Berghuis. Ik ben als ambulant begeleidster werkzaam bij SOTOG, Speciaal Onderwijs Twente en Oost-Gelderland.
Gedurende vier dagen per week kom ik op meerdere basisscholen in de regio om leerlingen met een rugzakje cluster4 te helpen begeleiden. Ambulante begeleiding geeft ondersteuning aan de leerkrachten. Met deze begeleidingsmogelijkheden kunnen veel kinderen gewoon in hun eigen omgeving op de basisschool blijven.
Op daltonschool De Leer zijn we samen een pilot gestart om de ambulante begeleiding nog duidelijker in te zetten, zodat ook leerlingen zonder rugzakje mee kunnen profiteren van extra zorgmogelijkheden. Dat betekent, dat ik elke dinsdag een dagdeel op De Leer aanwezig ben. De werkzaamheden zijn divers: gesprekken met leerkrachten en ouders, overleg in het team, observaties in de groepen, advisering, groepspresentaties, verslagwerk, enz.
Als u vragen heeft over dit proefproject, kunt u terecht bij Miriam Pasman, de intern begeleidster van De Leer.